منابع آزمون کارشناس رسمی استاندارد ۱۴۰۵؛ فهرست کامل عمومی و تخصصی به تفکیک زمینه
آزمون کارشناس رسمی استاندارد ۱۰۰ سؤال دارد: ۴۰ سؤال از منابع عمومی که برای همه یکسان است و ۶۰ سؤال از منابع تخصصی زمینهای که انتخاب کردهاید. در این صفحه همهی منابع را با شمارهی مدرک و ویرایش، نکتهی اصلی هر منبع و ترتیب پیشنهادی مطالعه آوردهایم تا بدانید دقیقاً چه چیزی را باید بخوانید.
- فهرست رسمی منابع کجا منتشر میشود؟
- منابع بخش عمومی (۴۰ سؤال مشترک)
- منابع تخصصی زمینهی ارزیابی انطباق
- منابع تخصصی زمینهی تأیید صلاحیت
- منابع تخصصی زمینهی اندازهشناسی
- منابع تخصصی زمینهی استانداردسازی (تدوین)
- منابع تخصصی زمینهی آموزش، ترویج و توانافزایی
- اگر دو زمینه انتخاب کردهاید
- متن منابع را از کجا تهیه کنیم؟
- پرسشهای متداول
فهرست رسمی منابع کجا منتشر میشود؟
فهرست رسمی منابع آزمون در دفترچهی راهنمای ثبتنام آمده است که سازمان ملی استاندارد ایران در سایت آموزش خود (amoozesh.inso.gov.ir) منتشر کرده است. فهرست این صفحه بر اساس همان دفترچه تنظیم شده است؛ اما مرجع نهایی همیشه دفترچه و اطلاعیههای رسمی سازمان است. اگر سازمان منبعی را اضافه یا حذف کند، فقط اطلاعیهی رسمی معتبر است.
منابع به دو گروه تقسیم میشوند. منابع عمومی برای همهی داوطلبان یکسان است و ۴۰ سؤال اول آزمون، با ضریب ۲، از آنها طرح میشود. منابع تخصصی به زمینهی انتخابی شما بستگی دارد و ۶۰ سؤال دوم، با ضریب ۳، از آنها میآید. برای آشنایی با ساختار کلی آزمون، راهنمای کامل آزمون کارشناس رسمی استاندارد را ببینید.
منابع بخش عمومی (۴۰ سؤال مشترک)
شش منبع عمومی یک زنجیرهی بههمپیوستهاند: قانون به سازمان اجازهی انتخاب کارشناس رسمی را میدهد، دستورالعمل ماده ۲۱ جزئیات آن را میگوید و دو روش اجرایی، انتخاب و ارجاع کار را اجرایی میکنند. دو استاندارد پایانی هم زبان مشترک کیفیت و ارزیابی انطباقاند.
| منبع | شماره و ویرایش | محور اصلی سؤالها |
|---|---|---|
| قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد | مصوب ۱۳۹۶/۰۷/۱۱ مجلس شورای اسلامی، شش فصل | جایگاه سازمان، چهار محور فعالیت، ارکان، استاندارد اجباری، جرائم و کمیسیون ماده ۴۲ |
| دستورالعمل تخصصی ماده ۲۱ | ۳۰۰/۱۰۰/د، تجدیدنظر ۱، مصوب ۱۴۰۴/۰۶/۳۱ شورای عالی استاندارد | تعریف کارشناس رسمی، شرایط احراز، روشهای انتخاب، اعتبار پروانه و برخورد با تخلف |
| روش اجرایی فرایند انتخاب کارشناس رسمی استاندارد | ۱۴۳/۲۶۶/ر، مصوب ۱۴۰۲/۰۲/۱۸ | مدارک و سابقهی لازم، کمیسیون ستادی، آزمون، صدور و تمدید پروانه |
| روش اجرایی بهکارگیری و ارجاع کار | ۱۴۳/۲۷۵/ر، مصوب ۱۴۰۲/۰۸/۰۶ | تعاریف، قواعد ارجاع کار، امور قابل واگذاری هر زمینه، تخلفات |
| استاندارد ایزو ۹۰۰۰ | نسخهی ملی، تجدیدنظر دوم (۱۳۹۶) | هفت اصل مدیریت کیفیت و تعریف اصطلاحات کیفیت |
| استاندارد ایزو/آیایسی ۱۷۰۰۰ | نسخهی ملی، تجدیدنظر اول (۱۴۰۱)، معادل یکسان ویرایش ۲۰۲۰ | اصطلاحات ارزیابی انطباق، شخص اول، دوم و سوم، تأیید انطباق و تأیید صلاحیت |
ترتیب پیشنهادی مطالعهی منابع عمومی
- قانون را اول بخوانید؛ چون بقیهی منابع به مواد آن ارجاع میدهند. تمرکز روی این است که هر کار را چه کسی پیشنهاد میدهد، چه کسی تصویب میکند و چه کسی حکم میدهد.
- دستورالعمل ماده ۲۱ و بعد روش اجرایی انتخاب را بخوانید. عددها (سال سابقه، ساعت تدریس، اعتبار پروانه، مهلتها) را در یک جدول جدا یادداشت کنید.
- روش اجرایی ارجاع کار را با تمرکز بر «امور قابل واگذاری» هر زمینه بخوانید.
- ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۱۷۰۰۰ را آخر و با دقت بیشتر بخوانید. در بانک ۲۰۰ تستی عمومی InsNet، این دو استاندارد بیشترین سهم را دارند (۴۹ و ۵۲ تست)، چون تعریفهایشان شبیه هم است و طراح سؤال روی تفاوتها تمرکز میکند.
منابع تخصصی زمینهی ارزیابی انطباق
ارزیابی انطباق پرمنبعترین زمینه است: چهار استاندارد بینالمللی و ده روش اجرایی سازمان. روشهای اجرایی پر از عدد، مهلت و مرجع تصمیماند؛ پس هنگام مطالعه برای هر روش اجرایی یک جدول «چه کسی، چه کاری، در چه مهلتی» بسازید.
- استاندارد ISO/IEC 17065: الزامات نهادهای گواهیکنندهی محصولات، فرایندها و خدمات
- استاندارد ISO/IEC 17067: مبانی گواهیکردن محصول و رهنمودها برای طرحهای گواهیکردن
- استاندارد ISO 14001: سیستمهای مدیریت زیستمحیطی، همراه با اصلاحیهی ۱
- استاندارد ISO 50001: سیستمهای مدیریت انرژی
- روش اجرایی ارزیابی انطباق کالاهای وارداتی
- روش اجرایی ارزیابی انطباق کالاهای صادراتی
- روش اجرایی فرایند گواهیکردن پروانهی کاربرد علامت استاندارد
- روش اجرایی الزامات ارائهی اظهارنامهی انطباق
- روش اجرایی نحوهی نشانهگذاری کالاهای دارای پروانهی کاربرد علامت استاندارد
- روش اجرایی نمونهبرداری
- روش اجرایی نحوهی نظارت و پایش بر عملکرد نهادهای ارزیابی انطباق همکار
- روش اجرایی صدور گواهینامهی صحهگذاری تأیید نوع خودروهای وارداتی
- روش اجرایی ارزیابی انطباق و صدور تأییدیهی خودروی کارکردهی وارداتی
- روش اجرایی ارزیابی انطباق وسایل نقلیهی درجهدو
منابع تخصصی زمینهی تأیید صلاحیت
منابع تأیید صلاحیت بیشتر استانداردهای خانوادهی ۱۷۰۰۰ هستند که الزامات انواع نهادهای ارزیابی انطباق را تعیین میکنند. چون ساختار این استانداردها شبیه هم است، مقایسهی بندهای مشابه (بیطرفی، محرمانگی، شکایت) بین آنها بهترین روش مطالعه است.
- همکاریهای بینالمللی تأیید صلاحیت: IAF، ILAC و APAC
- استاندارد ISO/IEC 17025: الزامات عمومی برای احراز صلاحیت آزمایشگاههای آزمون و کالیبراسیون
- استاندارد ISO 15189: آزمایشگاههای پزشکی، الزامات کیفیت و صلاحیت
- استاندارد ISO/IEC 17043: الزامات عمومی برای شایستگی مجریان آزمون مهارت
- استاندارد ISO/IEC 17020: الزامات کارکرد انواع نهادهای انجامدهندهی بازرسی
- استاندارد ISO/IEC 17065: الزامات نهادهای گواهیکنندهی محصولات، فرایندها و خدمات
- استاندارد ISO/IEC 17021-1: الزامات نهادهای ممیزی و گواهیکردن سیستمهای مدیریت
- استاندارد ISO/IEC 17024: الزامات عمومی برای نهادهای گواهیکنندهی اشخاص
- استاندارد ISO 19011: رهنمودهایی برای ممیزی سیستمهای مدیریت
منابع تخصصی زمینهی اندازهشناسی
اندازهشناسی کممنبعترین زمینه است، اما منابعش مفهومی و واژهمحورند. واژهنامهها (VIM و VIML) پایهی دو خطمشی بعدیاند؛ پس اول آنها را بخوانید.
- استاندارد ملی ۴۷۲۳: واژهنامهی اندازهشناسی (VIM)
- استاندارد ملی ۱۵۹۹۵: واژهنامهی اندازهشناسی قانونی (VIML)
- استاندارد ملی ۱۶۳۵۷: خطمشی عدم قطعیت کالیبراسیون
- استاندارد ملی ۱۶۳۵۸: خطمشی قابلیت ردیابی نتایج اندازهگیری
منابع تخصصی زمینهی استانداردسازی (تدوین)
منابع تدوین دو بخش دارند: قواعد نگارش استاندارد (استاندارد ملی ۵) و فرایندهای سازمانی تدوین و کمیتههای فنی. استاندارد ملی ۵ سه بخش دارد و جزئیات زیادی دربارهی شکلها، جدولها و یادآوریها دارد.
- استاندارد ملی ۵ (بخش اول): اصول و قواعد کلی ساختار و نگارش استانداردهای ملی
- استاندارد ملی ۵ (بخش دوم): قواعد نگارش اجزای استاندارد، از عنوان تا شکلها
- استاندارد ملی ۵ (بخش سوم): جدولها، یادآوریها، فرمولها، پیوستها و سایر قواعد
- روش اجرایی تدوین استانداردهای ملی ایران
- روش اجرایی نحوهی تأسیس، ترمیم و انحلال کمیتههای فنی و فرعی متناظر
- دستورالعمل تخصصی تبصرههای ۱ تا ۳ ماده ۳ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد
- آشنایی با فعالیتهای دفتر مطالعات تطبیقی و مشارکت در تدوین استانداردهای بینالمللی
- اصول خوب استانداردسازی (GSP)، فصل چهارم: اصول تدوین استانداردها
منابع تخصصی زمینهی آموزش، ترویج و توانافزایی
این زمینه چهار استاندارد دارد که همه دربارهی یادگیری، شایستگی و دانشاند. هر چهار استاندارد نسخهی ملی یک استاندارد بینالمللیاند؛ شمارهی ملی و شمارهی بینالمللی هر کدام را با هم به خاطر بسپارید.
- استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵: مدیریت کیفیت، راهنمایی برای مدیریت شایستگی و پیشرفت افراد
- استاندارد ملی ۲۳۴۳۳ (ایزو ۳۰۴۲۲): مدیریت منابع انسانی، یادگیری و توسعه
- استاندارد ملی ۲۳۰۱۹ (ایزو ۲۱۰۰۱): سیستمهای مدیریت برای سازمانهای آموزشی
- استاندارد ملی ۱۰۵۶۸ (ایزو ۳۰۴۰۱): سیستمهای مدیریت دانش، الزامات
اگر دو زمینه انتخاب کردهاید
هر داوطلب حداکثر در دو زمینه و دو رشتهی تخصصی ثبتنام میکند و اگر یکی از زمینهها تأیید صلاحیت باشد، زمینهی دوم فقط میتواند استانداردسازی باشد. طبق روش اجرایی انتخاب، درج هر زمینه در پروانه به طی مستقل مراحل پذیرش و آزمون همان زمینه نیاز دارد؛ پس منابع تخصصی هر دو زمینه را کامل بخوانید.
یک همپوشانی مفید وجود دارد: استاندارد ISO/IEC 17065 هم در منابع ارزیابی انطباق آمده و هم در منابع تأیید صلاحیت. همچنین ایزو ۱۷۰۰۰ در بخش عمومی، پایهی واژگان همهی استانداردهای خانوادهی ۱۷۰۰۰ در منابع تخصصی است.
متن منابع را از کجا تهیه کنیم؟
- فهرست و توضیح منابع در دفترچهی راهنمای سازمان ملی استاندارد (amoozesh.inso.gov.ir) آمده است.
- متن استانداردهای ملی را از مراجع رسمی سازمان ملی استاندارد تهیه کنید و ویرایش آن را با ویرایش ذکرشده در دفترچه تطبیق دهید.
- اگر وقت خواندن متن کامل همهی منابع را ندارید، خلاصهی منابع هر زمینه همراه با تست در جزوههای آمادگی آزمون کارشناس رسمی استاندارد آمده است.
خلاصهی همین منابع، فصلبهفصل
جزوههای InsNet برای بخش عمومی و پنج زمینهی تخصصی، خلاصهی هر منبع را همراه با تست تشریحی دارند. قبل از خرید، فصل نمونهی رایگان هر جزوه را دانلود کنید.
پرسشهای متداول
منابع آزمون عمومی کارشناس رسمی استاندارد ۱۴۰۵ چند منبع است؟
شش منبع: قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، دستورالعمل تخصصی ماده ۲۱، روش اجرایی انتخاب کارشناس رسمی (۱۴۳/۲۶۶/ر)، روش اجرایی بهکارگیری و ارجاع کار (۱۴۳/۲۷۵/ر)، ایزو ۹۰۰۰ و ایزو/آیایسی ۱۷۰۰۰.
کدام ویرایش ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۱۷۰۰۰ مبنای آزمون است؟
نسخهی ملی ایزو ۹۰۰۰ تجدیدنظر دوم (۱۳۹۶) و نسخهی ملی ایزو/آیایسی ۱۷۰۰۰ تجدیدنظر اول (۱۴۰۱) که معادل یکسان ویرایش ۲۰۲۰ است. ویرایش را همیشه با دفترچهی رسمی تطبیق دهید.
منابع زمینهی اندازهشناسی کداماند؟
چهار استاندارد ملی: ۴۷۲۳ (واژهنامهی اندازهشناسی، VIM)، ۱۵۹۹۵ (واژهنامهی اندازهشناسی قانونی، VIML)، ۱۶۳۵۷ (خطمشی عدم قطعیت کالیبراسیون) و ۱۶۳۵۸ (خطمشی قابلیت ردیابی).
اگر در دو زمینه ثبتنام کنم، باید منابع هر دو را بخوانم؟
بله. منابع عمومی مشترک است، اما درج هر زمینه در پروانه به طی مستقل مراحل پذیرش و آزمون همان زمینه نیاز دارد؛ پس منابع تخصصی هر دو زمینه را باید کامل بخوانید.
کدام استاندارد در منابع دو زمینه تکرار شده است؟
استاندارد ISO/IEC 17065 هم در منابع ارزیابی انطباق و هم در منابع تأیید صلاحیت آمده است.
فهرست رسمی منابع را از کجا ببینم؟
در دفترچهی راهنمای ثبتنام که سازمان ملی استاندارد ایران در سایت آموزش خود (amoozesh.inso.gov.ir) منتشر کرده است. هر تغییری فقط با اطلاعیهی رسمی سازمان معتبر است.
مطالب مرتبط
اطلاعات این صفحه بر اساس دفترچهی راهنمای ثبتنام و متن منابع رسمی سازمان ملی استاندارد ایران تهیه شده است. مرجع نهایی، اطلاعیههای رسمی سازمان ملی استاندارد و سازمان سنجش است. آخرین بهروزرسانی: آبان ۱۴۰۵.